Metabolizam ugljenih hidrata Insulin i Glukagon

Metabolizam ugljenih hidrata

Metabolizam ugljenih hidrata

Metabolizam ugljenih hidrata, ljudi mogu da deponuju približno 350 grama (1.400 kcal) ugljenih hidrata u obliku mišićnog glikogena.

Dodatnih 90 grama (360 kcal) u jetri, kao i malu količinu glukoze koja cirkuliše u krvi (- 5 grama ili 20 kcal).

Što je veća mišićna masa, veće su potencijalne rezerve mišićnog glikogena, ali raste i potencijalna potreba za energetskim gorivom.

Organizam čovjeka ima nekoliko sistema za održavanje nivoa glukoze u krvi (glikemije) u okviru relativno malog raspona (3-5 mmol/L), prije svega uz pomoć hormona insulina i glukagona.

  • Insulin i glukagon su hormoni pankreasa koji djeluju sinergisticki, čime pomažu kontrolu glikemije.

Pretjerana produkcija insulina može dovesti do hipoglikemije (niska koncentracija glukoze u krvi), stanja koje, između ostalog, izaziva pretjeranu proizvodnju i akumulaciju masti.

Nedovoljna produkcija insulina uzrokuje hiperglikemiju (visoka koncentracija glukoze u krvi) i pojavu šećerne bolesti (dijabetesa).

Insulin luče beta-ćelije pankreasa, dok glukagon luče alfa-ćelije pankreasa.

Stimulus za lučenje insulina je visok nivo glukoze u krvi – što je viši nivo glukoze, snažniji je insulinski odgovor.

Ipak, pankreas neprekidno luči malu količinu insulina, čak i kada je nivo glukoze u krvi u granicama normale, čime se omogućava stabilan dotok glukoze do ćelija mozga i mišića.

Insulin snižava nivo glukoze u krvi djelujući na ćelijske membrane mišićnih ćelija i ćelija masnog tkiva, čime omogućava da glukoza iz krvi uđe u ćelije.

Procesom prelaska glukoze iz krvi u unutrašnjost ćelija objašnjava se efekat koji insulin ima na snižavanje nivoa glukoze u krvi.

Takođe se ćelijama obezbjeđuje neophodan izvor energije.

Kada je glukoza u krvi na niskom nivou, kao što je to slučaj između obroka i za vrijeme vježbanja, luči se glukagon.

Metabolizam ugljenih hidrata

Što je glikemija nižih vrijednosti, produkcija glukagona je veća.

Glukagon izaziva katabolizam glikogena u jetri, što izaziva oslobađanje molekula glukoze u cirkulaciju.

Glukagon, takođe, može da podstakne glukoneogenezu.

Proizvodnju glukoze od aminokiselina, masnih kiselina i drugih jedinjenja osim ugljenih hidrata.

Aminokiselina alanin, na primer, nastaje iz proteina i u jetri se transformiše u glukozu.

Oko 60% glukoze koja se oslobađa iz jetre, sa ciljem da se glikemija održava u okviru optimalnih vrijednosti, potiče iz rezervi glikogena u jetri.

Ostatak potiče iz glukoze koja je sintetisana iz laktata, pirogrožđane kiseline (piruvata), glicerola i aminokiselina.

  • Količina glukoze koja se oslobodi iz jetre tokom vežbanja zavisi od intenziteta aktivnosti.

Pri čemu vežbanje većeg intenziteta izaziva brži tempo oslobađanja glukoze iz jetre.

Istovremeno prisustvo niske koncentracije insulina i povećanih vrijednosti adrenalina i glukagona u cirkulaciji tokom dugotrajne aktivnosti stimuliše oslobađanje glukoze iz jetre.

Osim insulina i glukagona, na koncentraciju glukoze u krvi utiču još dva hormona.

Adrenalin je hormon strcsa koji izaziva ekstremno brzo razlaganje glikogena u jetri da bi se brzo povećala glikemija.

Kortizol, koji se luči iz nadbubrežne žljezde, takođe je hormon stresa koji pospješuje katabolizam proteina.

Razlaganje proteina obezbjeđuje da određene glukogene aminokiseline budu raspoložive za glukoneogenezu, čiji je krajnji rezultat povećanje nivoa glukoze u krvi.

I adrenalin i kortizol oslobađaju se kao posljedica stresa povezanog sa vježbanjem i na koncentraciju oba hormona utiče unos ugljenih hidrata.

  • Kontrolisano stvaranje adrenalina pomaže da se održi nivo glikogena u jetri.

Kontrolisano lučenje kortizola pomaže da se očuvaju proteini u mišićima.

Metabolizam ugljenih hidrata

Ovo je jak argument koji ide u prilog konzumiranju ugljenih hidrata za vrijeme vježbanja.

Glukoza koja cirkuliše u krvi dobija se uglavnom od dijetetskih ugljenih hidrata, među kojima skrob predstavlja glavni izvor.

Složeni ugljeni hidrati (skrob) razlažu se u gastrointestinalnom sistemu na monosaharide (glukozu, fruktozu i galaktozu) radi apsorpcije u krv. ž

Pojedine osobe nemaju dovoljnu količinu enzima laktaze, koji služi za razlaganje mlječnog šećera (laktoze) na njegove sastavne monosaharide. (glukozu i galaktozu, što onemogućava razlaganje mlijeka).

To stanje je poznato kao intolerancija na laktozu i dovodi do nadimanja, stornafoih bolova, dijareje i dehidracije.

Ugljeni hidrati koji se unesu putem hrane, u razgrađenoj formi glukoze se deponuju u jetri i mišićima u obliku glikogena. (ali samo do određene granice).

  • Maksimalan kapacitet jetre za deponovanje glikogena iznosi približno 87 do 100 grama (348 do 400 kcal).

Dok u mišićima može da se deponuje približno 350 grama (1.400 kcal) ili više ako je riječ o krupnijim (mišićavijim) osobama.

Ako se ćelijama doprema dodatna količina glukoze nakon što su rezerve glikogena popunjene, glukoza se transformiše i njen višak se taloži u vidu masti. (u mišićnim ćelijama i ćelijama masnog tkiva).

Glikogen u jetri je prvenstveno odgovoran za stabilizovanje koncentracije glukoze u krvi.

Metabolizam ugljenih hidrata

S druge strane, glikogen deponovan u mišićima uglavnom se koristi kao izvor energije aktivnim mišićima, tokom aerobnih i anaerobnih aktivnosti.

Nivo glukoze u krvi nije lako održavati kada se potroši kompletan glikogen iz jetre, čak i kada su rezerve glikogena u mišićima pune.

  • Glukoza u krvi je primarni izvor goriva za centralni nervni sistem (CNS).

Ukoliko je nivo glukoze u krvi nizak, tada je ugrožena funkcija centralnog nervnog sistema.

Što biva praćeno povećanom razdražljivošću i smanjenom mogućnošću koncentracije.

  • Kod sportista, nizak nivo glukoze u krvi može izazvati pojavu mentalnog (centralnog) zamora, koji je povezan sa zamorom misica.

Pošto se rezerve glikogena u jetri i glukoze u krvi lako potroše čak i za vrijeme kratkotrajnih aktivnosti.

Unos ugljenih hidrata za vrijeme trajanja aktivnosti je ključni faktor u održavanju i mišićnih i mentalnih funkcija.

Devetodnevno uzimanje smanjene količine kalorija! (Pročitajte više)

Detoksikujte svoj organizam i u međuvremenu izgubite na prirodan način 3 i više kilograma za samo DEVET dana, bez napornih dijeta i GLADOVANJA. (Pročitajte više)

Odgovori