Specifično dejstvo hrane

Specifično dejstvo hrane odgovara iznosu energije koji je organizmu potreban da preradi uzetu hranu.

Svako unošenje hrane vodi povećanju metabolizma, što je izazvano procesima razlaganja hrane i stvaranja sokova.

Ovaj iznos je različit za pojedine hranljive materije; prosječno je za bjeIančevine 22%, za masti 4% i za ugljene hidrate oko 8% veći u odnosu na bazalni metabolizam.

Pri unošenju mješane hrane u organizam, utvrđuje se kalorični gubitak od oko 10% vrijednosti bazalnog metabolizma ( 170 kcal) što nastaje isključivo zbog unjete hrane.

Energiju može organizam, u potpunosti, da dobije samo putem procesa oksidacije.

Odatle je moguće da se utvrdi promet energije pomoću potrošnje kiseonika.

Po 1 litru potrošenog kiseonika nastaju, sagorjevanjem pojedinih hranljivih materija, različite količine toplote:

  • Za uglj. hidrate 5,05 kcal.
  • Za mast 4,68 kcal.
  • Za bjelančevine 4,48 kcal.

Procentualni udio metabolizma ugljenih hidrata i masti izračunava se iz odnosa izbačenog ugljendioksida i uzetog kiseonika (»količnik disanja«).

Ova KD-vrednost iznosi za sagorjevanje čistih ugljenih hidrata 1, za mast je 0,7, a za smješu ovih u obično spremanoj hrani 0,85.

Po tome svakoj KD-vrijednosti odgovara tačno određeni kalorični ekvivalenat za 1 molekul kiseonika: 1=5,05; 0,7=4,68; 0,85=4,81.

Npr. za 0,9=4,33 ltd,

I daljih 10% ukupno unjetih kalorija ne može organizam da koristi za energetski potencijal, već ih gubi na rad probavljanje hrane i na varenje.

Specifično dejstvo hrane

Iz do sada izloženog vidi se da je, za konačno određivanje energetske potrebe mjerodavna veličina tjelesnog napora čovjeka.

To se potpuno utvrđuje uzimajući u obzir njegovu profesionalnu djelatnost.

Već odavno postoje proračuni prometa energije za pojedine profesije.

Za velike grupe stanovništva, među kojima su zastupljene sve profesije, danas se na najcelishodniji način utvrđuju potrebe usmjeravanjem na orijentacione vrijednosti, čijom se primjenom omogućava optimalno podimrenje potreba.

Takve orijentacione vrijednosti, posebno se izvode, za osobe oba pola i starosne grupe, a uzimaju u obzir odnose normalnih težina i visina tijela.

Ove vrijednosti su iznad obične potrebe i uračunavaju razlike u potrebi, koje su uslovljene profesijom stanovništva.

Ovakve orijentacione vrijednosti uglavnom služe za određivanje potreba iz opšteprivrednih razloga.

U njima se ne uzima u obzir naknadna potreba, koja može da nastupi kod pojedinaca usljed nadprosječnih naprezanja njihovih energetskih rezervi. (npr. pri ponovnom stupanju na posao poslje duže bolesti, ili, takođe, pri sportskim treninzima.

Smisao orijentacionih vrijednosti ishrane nije samo u tome, da se zahtjeva njihovo svakodnevno strogo pridržavanje.

To bi značilo pretjerano ukalupljavanje čovjekovog načina života.

Specifično dejstvo hrane

Trajno, niko ne može da živi prema tabelama.

Ali je zato sasvim korisno da se povremeno kontroliše dnevno unošenje kalorija, pomoću ovih orijentacionih vrijednosti.

Iz prikaza se vidi, da je veća potreba za kalorijama kod mladih nego kod odraslih osoba i da dostiže svoju najveću vrijednost između 12 i 18 godina života.

U tom dobu organizam raste naročito brzo, u njemu se odigrava seksualno sazrjevanje.

Ove pojave povećavaju osnovni metabolizam.

Ali je i metabolizam stvaralačkog učinka pojačan kod mladih, jer se oni daleko više kreću i sve njihove životne, spoljne manifestacije, su intenzivnije, pa su sa tim i prohtjevi za energijom veći.

Brojna zapažanja kod omladine pokazala su da, ukoliko im se pruži prilika, troše – naročito, ako jedu zajedno, u grupama – velike količine hrane.

Pritom skoro ništa ne dobijaju u težini.

Specifično dejstvo hrane

Sigurna je činjenica da najbolje raste ona mladež koja se naročito obilno hrani.

Vidljivo je da, takođe i akceleracije, tj. ubrzanje razvoja i rasta, kao i opšti priraštaj tjelesne visine, zavisi kod čovjeka od povećanog dobijanja energije u mladosti.

A ovaj zahtjev za većom količinom energije srešćemo ponovo kod sportista.

Kad tijelo prestane da raste, potreba čovjeka za energijom je sve manja – što mu je duži vijek.

Što je stariji, čovjek se sve manje kreće.

Umjesto da koristi stepenice, penje se liftom, umjesto hodanja, tu su tramvaj i automobil, radije sjedi, nego da stoji.

U toj, samostvorenoj, manjoj potrebi kretanja, opada količina mišićne mase i umanjuje se, iz godine u godinu, sposobnost rada krvnih sudova i disajnih organa, zajedno sa sposobnošću podešavanja izmjene materija prema naporima tijela, ukoliko se čovjek tome ne suprotstavi stalnim tjelesnim vježbama.

Svakako da bavljenje sportom ne može da zaustavi prirodno starenje čovjeka, ali može da uspori proces »trošenja« organizma i da ga, takoreći, smanji.

Devetodnevno uzimanje smanjene količine kalorija! (Pročitajte više)

Detoksikujte svoj organizam i u međuvremenu izgubite na prirodan način 3 i više kilograma za samo DEVET dana, bez napornih dijeta i GLADOVANJA. (Pročitajte više)

Odgovori